“Er hangt een wolk boven Tokio”

Posted in Kunst & Literatuur

“Er hangt een wolk boven Tokio” 

Wolk 8cm

“Er hangt een wolk boven Tokio”, Dane Beerling 1970, opgenomen in “Collectie landschap”, de reisexpositie “circulatie 1972-1973” van Jan Donia (kunstcriticus) van de Nederlandse Kunststichting.

Jan Donia over “Er hangt een wolk boven Tokio” uit 1970:
“”Er hangt een wolk boven Tokio”. Titel van een zeefdruk van Dane Beerling. Haast een zin uit een ouderwets gedicht. Uit tijden toen dichters de maan nog nodig hadden als decor voor hun amoureuze activiteiten. De wolk van Dane Beerling heeft echter een heel andere functie. Hier is geen sprake van poëzie, van lyrische verbeelding. Hier wordt een keiharde waarheid aan de kaak gesteld: vervuiling. “Er hangt een wolk boven Tokio” bedoelt niet een wolk, waaronder wij kunnen liefhebben, maar waardoor wij sterven. In al zijn simpelheid wordt deze zeefdruk een sociaal manifest. Hij heeft niets met perk te maken, alles met de economische indeling van onze maatschappij.”
Aldus Jan Donia over “Er hangt een wolk boven Tokio” uit de collectie Landschap 1972. Deze werd samengesteld uit de verzameling van De Dienst voor ‘s Rijks Verspreide Kunstwerken te Den Haag.

Jan Donia vergeleek de wolk van Dane Beerling met die van Gerrit Benner en zegt dan verder; “Ook Gerrit Benner vestigt in zijn titel van een gouache de aandacht op het verschijnsel in de atmosfeer dat wij wolk noemen. “Wolken boven landschap”. Maar zijn thema is volkomen verschillend van dat van Dane Beerling. Bij Benner zien wij een poëtische interpretatie. Hij heeft zich laten inspireren door een gebeuren dat hem visueel boeide. Door iets wat wij (gelukkig) allemaal van tijd tot tijd meemaken en dat ons dan uitroepen uitlokt als “Oh” of “Wat mooi”. Uitroepen waarvoor we ons eigenlijk generen, want zij leken beter te passen bij de twintiger dan de zeventiger jaren.
De twee genoemde kunstwerken zijn elk vertegenwoordigers van een creatieve mentaliteit. De boodschap en de impressie. Van de eerste ben je niet zomaar af; zij kan een mening veranderen; zij kan mensen ook ontzettend irriteren. De tweede is een plezierige kanttekening bij ons leven; zij slaat ook niet knock-out; zij kan wel genoegen verschaffen. Het hangt van het beeldend vermogen van de kunstenaar af, of de inhoud van de boodschap overkomt. Het hangt van dat beeldend vermogen af, in welke mate de impressie ons genoegen verschaft.”